Ontwikkeling havengebied Antwerpen - Een bloeiende haven in een leefbare omgeving

Home

Over het proces

Actieprogramma

Partners

Nieuws

Publicaties

Vraag en antwoord

Contact

Over het proces > Historiek












HISTORIEK



Hoe zijn de plannen van de haven tot stand gekomen? De volgende mijlpalen illustreren dat de Vlaamse Regering weloverwogen te werk is gegaan.

1997-2004


In 1997 bepaalt het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen dat de Vlaamse Regering de zeehavengebieden moet afbakenen. Volgens de Regeerakkoorden van 1999 en 2004 moet dat gebeuren voor elk van de vier zeehavens (Oostende, Zeebrugge, Gent en Antwerpen) en op basis van strategische plannen.

2005


In het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan 'Waaslandhaven fase 1 en omgeving' ligt de klemtoon op de leefbaarheid van de dorpskernen, de ontwikkeling van de Waaslandhaven (met onder meer het Deurganckdok) en de realisatie van enkele natuurgebieden.

2006


In 2006 monden voorbereidende studies en overleg uit in een Tussentijds Strategisch Plan voor het Antwerpse havengebied. Dat plan beschrijft een streefbeeld voor de zeehaven tot 2030. Verschillende groeiscenario's worden voorgesteld. Die houden ook rekening met leefbaarheid, mobiliteit, landbouw, natuur en milieu.

2009


Het Strategisch Plan wordt onderworpen aan een milieuevaluatie. De resultaten ervan vinden in 2009 hun neerslag in een milieueffectenrapport: het plan-MER. Dat beschrijft de effecten van de onderzochte groeiscenario's. Om de effecten te milderen stelt het plan-MER verzachtende maatregelen voor.

Een van de scenario's wordt verfijnd tot het 'Maatschappelijk Meest Haalbare Alternatief' (MMHA). In september 2009 kiest de Vlaamse Regering voor dat voorkeurscenario. Het bevat een streefbeeld voor de haven en haar omgeving in 2030, met de verzachtende maatregelen uit het plan-MER. Het MMHA moet nu vorm krijgen via het GRUP voor de afbakening van het zeehavengebied Antwerpen. Dat GRUP zal de ruimtelijke bestemmingen (zeehavengebied, landbouw, natuur, wonen ...) vastleggen voor de hele regio.

2009-2010


Het GRUP Liefkenshoekspoortunnel gaat over de aanleg van een nieuwe spoortunnel tussen de Linker- en Rechterscheldeoever. Ook de vorming van buffers en het natuurgebied Rietveld Kallo worden in het GRUP behandeld. Het natuurgebied is in 2009-2010 ingericht, de werkzaamheden aan de spoortunnel en de buffers zijn in uitvoering.

2011


De Vlaamse Regering keurt de principiƫle krachtlijnen van het sociaal begeleidingsplan goed en maakt een afweging van alle door het plan-MER voorgestelde milderende en natuurcompenserende maatregelen. Die maatregelen gaan onder andere over milieu, gezondheid, woonkwaliteit en erfgoed. Ze horen niet thuis in een GRUP en worden daarom opgenomen in een actieprogramma. In oktober 2011 vindt de plenaire vergadering voor het GRUP voor de afbakening van het zeehavengebied Antwerpen plaats.

2012


Het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan, dat het Antwerpse zeehavengebied afbakent, wordt in een openbaar onderzoek voorgelegd aan de bevolking. Om de impact van de havenontwikkeling voor bewoners, eigenaars en landbouwers tot een minimum te beperken werkt de Vlaamse Regering een flankerend beleid uit voor bewoners en landbouwers. Dat resulteert in een sociaal begeleidingsplan. Bewoners kunnen bijvoorbeeld aanspraak maken op een premie voor herinrichtingskosten, snelle toegang tot sociale huisvesting of op maat gesneden begeleiding door de 'Bemiddelaar Grootschalige Vlaamse Infrastructuurprojecten'. Voor landbouwers zijn er, behalve de begeleiding door de bemiddelaar, nog andere oplossingen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld elders evenwaardige gronden aankopen of ruilen via een 'grondenbank', of aanspraak maken op een vergoeding voor omschakeling van teelt of bedrijfsverplaatsing.

2013


De bezwaren die tijdens het openbaar onderzoek rond het GRUP naar voren komen, worden door de overheid nauwgezet bestudeerd en verwerkt in een aangepast GRUP. Op 30 april keurt de Vlaamse Regering het GRUP definitief goed, net als een nieuwe structuur en aanpak voor de opvolging van het actieprogramma.

Op 3 december 2013 schorst de Raad van State het GRUP gedeeltelijk omdat 'de stedenbouwkundige voorschriften van het GRUP niet voorschrijven dat de natuurontwikkeling op Linkerscheldeoever moet voorafgaan aan de havenontwikkeling'. Op de Linkerscheldeoever wordt het GRUP geschorst, met uitzondering van de natuurgebieden. Op de Rechterscheldeoever blijft het GRUP gewoon van toepassing. De Raad heeft zich uitgesproken over de schorsing, maar nog niet over een mogelijke vernietiging.

2014


De Raad van State sprak zich in zijn arrest van 3 december 2013 niet uit voor of tegen de haven- of natuurontwikkeling. De aangehaalde argumenten waren veeleer van technische aard. Daarom beslist de Vlaamse Regering in 2014 om het geschorste GRUP in te trekken en een aangepast GRUP in te dienen. De regering maakt daarbij gebruik van een recente aanpassing in de regelgeving van de ruimtelijke ordening die het mogelijk maakt een geschorst GRUP weer vast te stellen. In het aangepaste GRUP zijn de contouren van het havengebied en de bestemmingen van de verschillende gebieden uit het GRUP van juni 2013 volledig behouden. Het verschil met het vorige GRUP is dat het principe van de proactieve natuurontwikkeling, voorafgaand aan de verdere havenontwikkeling, nu ook juridisch werd vastgelegd in de stedenbouwkundige voorschriften. Op 6 juni 2014 keurt de Vlaamse Regering het aangepaste GRUP principieel goed. Ze komt met die beslissing tegemoet aan het bezwaar van de Raad van State van december 2013.

In juli 2014 legt de Vlaamse Regering het aangepaste GRUP ter advies voor aan de Raad van State. Op 24 oktober 2014 wordt het GRUP definitief vastgesteld door de Vlaamse Regering. Veertien dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad is het GRUP opnieuw van kracht.

De definitieve vaststelling van het aangepaste GRUP betekent ook dat Doel weer bestemd wordt als gebied voor zeehaven- en waterweginfrastructuur. Het onteigeningsplan voor Doel is dus eveneens opnieuw geldig. Allicht zal de Raad van State zich nog uitspreken over de verzoeken tot vernietiging van het GRUP.

Luchtfoto - een zicht op havenactiviteit langs de Schelde

© 2018 - Stafdienst, departement Mobiliteit en Openbare Werken. De modellicentie voor gratis hergebruik van de Vlaamse overheid is van toepassing op deze website : zie website vlaanderen.be voor meer info